تعریفات

الف : کردیت ویا ( امتیاز – اعتبار – Credit ) : کردیت یک واحد درسی است که براساس آن نصاب دوره ی تحصیلی با تفکیک سمستر ها و همچنان سهم هرمضمون در نصاب مذکور تعیین میشود. یک کردیت ( 16 ) ساعت درسی ویا معادل آن در یک سمستر میباشد.

ب: مضامین اساسی ( Subjects  Basic ) : به مضامینی گفته میشود که آموزش آنها برای ورود به اصل رشته لازمی میباشد وتهداب معلومات اختصاصی را تشکیل میدهد.

ج: مضامین حتمی تخصصی ( Compulsory professional Subjects ) : به مضامین رشته یی گفته میشود که ضرورت حتمی و غیر قابل تعویض رشته ی تخصصی را میسازد.در بعضی پوهنتون ها این مضامین ، رشته ی اصلی را تشکیل میدهد.

د: مضامین اختیاری ( Optional Subjects ) : به مضامینی گفته میشود که محصل از میان چند انتخاب یا بدیل که به نحوی از آنها به رشته تحصیلی ارتباط داشته  و تویط پوهنحی در پروگرا م تحصیلی گنجانیده شده باشد،یک یا چند مضمون آنرا انتخاب مینماید.

تعیین مضامین اختیاری مربوط به دیپارتمنت بوده که بعد از تآیید شورای علمی پوهنحی انتخاب میگردد.

ه: مضامین پوهنتون شمول : عبارت از مضامینی است که در تمام پوهنحی های موسسات تحصیلات عالی تدریس میگردد ( ثقافت اسلامی،تاریخ معاصر،لس ان خارجی ، حفاظت محیط زیست ، کمپیوتر ) و تدریس مضمون تربیت بدنی در پوهنحی های غیر مسلکی اختیاری میباشد.

و:مضامین پیش شرط ( Per requisite subjects ) : مضامینی است که تعقیب آن قبل از ورود به مضامین ارتباطی بعدی ضروری میباشد.مثلا تعقیب مضامین کیمیا و بیولوژی برای مضمون بیوشیمی پیش شرط است.

ی:شماره ی رمز ( Code No ) : نشانه یی متشکل از اعداد وحروف است که برای شناسایی هر مضمون وارتباط آن با دیپارتمنت ، پوهنحی ومضمون معین بکار میرود.

ز: هرسال تحصیلی  شامل دوسمستر میباشد وهر سمستر بدون امتحانات ( 16) ساعت درسی 50 دقیقه یی در یک سمستر ویا یک ساعت 50 دقیقه یی در هر هفته میباشد. دوساعت تطبیقات ویالابراتوار ویا سه ساعت ستاژ یعنی کار ساحوی معادل یک ساعت درسی محاسبه میشود.

مضامین اساسی ،تخصصی،اختیاری وپوهنتون شمول ،تعداد کریدت وکود نمبر نوعیت پایان نامه مانند مونوگراف ،دیپلوم وسیمینار در پلان تعلیمی گنجانیده میشود.

اساسات

ماده  ی اول :

  1. دوره لسانس در موسسات تحصیلات عالی افغانستان حد اوسط چهار سال دوره ی ماستری یک ونیم الی دوسال میباشد اما یک محصل میتواند زودتر ویا دیرتر آن را تکمیل نماید.
  2. سالهای تحصیلی یرای پوهنحی های علوم طبی وتخنیکی بعد از تکمیل نصاب درسی آنها تعیین میگردد.

ماده ی دوم :

حد اقل کریدت ها در دوره ی لسانس 136 کریدت وحد اکثر آن مربوط به طول دوره تحصیلی رشته مربوطه بوده واز 21 کریدت در یک سمستر تجاوز نمی نماید

ماده ی سوم :

مضامین دوره لسانس به ضامین اساسی ،مضامین تخصصی،مضامین اختیاری ومضامین پوهنتون شمول تقسیم میشوند. مضامین اساسی باید حد اکثر30 فیصد ، مضامین تخصصی حداقل 50 فیصد ومضامین اختیاری به شمول مضامین پوهنتون شمول12 فیصد ، مونوگراف،سیمینار،ستاژ،امتحان دولتی وتکمیل پروژه ی دیپلوم 8 فیصد مضامین دوره لسانس را احتوا می نماید و نمرات آن از 100 نمره محاسبه میشود. فیصدی مضامین مذکور در پلان تعلیمی ( ضمیمه ی شماره 10 ) گنجانیده شده است .

ماده ی چهارم :

تعین فهرست هریک از کتگوری های مضامین اساسی ،مضامین اختصاصی ،مضامین اختیاری ،مضامین پوهنتون شمول وتدوین نصاب تحصیلی از صلاحیت دیپارتمنت ها بوده وبعداز طی مراحل اکادمیک مرعی الاجراء میباشد.

ماده ی پنجم:

یک مضمون در عین روز بیشتر از دوساعت تدریس نمیگردد. کارهای تطبیقات استثاء در یک روز تا چهار ساعت وکارهای ساح.ی میتواند روز تمام  باشد.

ماده ششم:

یک مضمون یا کورس در یک هفته حد اکثر دارای پنج کریدت میباشد. تعداد کریدت ها در پلان تعلیمی مشخص می گردد ( ضمیمه ی  شماره 10) .

شمولیت کورس ها وانتخاب مضامین : 

ماده ی هفتم :

  1. مکلفیت درسی محصل دریک سمستر ( 17 – 21 ) کردیت میباشد ( به استثنای محصلانیکه قرضدار سمستر قبلی اند)

( مطابق ضمیمه شماره 10 ).

  1. محصل تا دوهفته پس از ثبت کردیت ها در دیپارتمنت مربوط میتواند از تعقیب یک یا دو مضمون صرف نظر نماید به شرط آنکه تعداد کردیت ها از حد اقل ( 17 کردیت ) پایین تر نیاید. ( ثبت مضامین وکردیت در ضمیمه ی شماره 2 درج است).

ماده ی هشتم:

استادان دیپارتمنت های مربوطه مکلف به ترتیب و اعلام کورس های قابل ارایه با پالیسی کورس برای هر مضمون قبل از شروع سمستر میباشد. در پالیسی کورس باید استادان مربوطه ،عناوین ومقررات برنامه ی درسی ،روش پیشبرد درس ،روش ارزیابی ودیگرمعلومات ضروری را ارائه نمایند(ضمیمه ی شماره 3).

ماده ی نهم :

در پیش برد کورس حد اکثر کوشش به عمل آید تا سهم گیری وفعالیت انکشاف داده شود ( شاگرد محوری) . به این منظور به عوض دیکته از ارائه لکچر ،تدویر کناقشات ،ارائه ی سیمینارها،کارهای عملی،لابراتواری وکارهای خانگی استفاده بعمل می آید (ضمیمه شماره ی 3).

ماده دهم:

محصل باید حد اکثر تاهفته یی اول بعد از شروع سمستر،برای کورس های نصاب کردیت ثبت نام نماید. کورس هایکه یک محصل  در هر سمستر باید در آن ثبت نام نماید در مشوره با استاد رهنما ویا رییس پوهنحی طبق نورم های مندرج در این لاحیه ودیگر اسناد رهنمودی پوهنحی مربوط تعیین میشود. تعیین یک استاد رهنما برای حداقل بیست محصل از طرف شورای علمی پوهنحی مربوطه صورت میگیرد که مسئول حل مشکلات محصلین در رابطه به سیستم کردیت میباشد. و این کار در فعالیت های اکادمیک استاد محاسبه میگردد ( ضمیمه ی شماره 2 ).

ماده ی یازدهم:

دیپارتمنت ها موظف اند جهت فراهم آوری زمینه انتخاب برای مضامین اختیاری شامل نصاب ،لست مضامین مربوطه را تهیه و در اختیار محصل قرار بدهند(ضمیمه ی شماره 10).

ماده ی دوازدهم:

  1. محصل میتواند در طول دوره ی تحصیلی برای یک سال و صرف یکبار به دلایل معقول تآجیل اخذ نماید. در این صورت باید درخواست تحریری خود را در یک ماه اول شروع سمستر طی مراحل نماید. تقاضای مذکور در صورت موافقه پوهنحی مربوطه ومنظوری ریاست پوهنتون پذیرفته میشود.
  2. هرگاه محصل در اثر وقوع کدام حادثه ی ناگوار یا غیر مترقبه متحمل آسیب شدید جسمی وروانی گردد که باعث غیابت مسلسل شده ونتواند نصاب حاضری را تکمیل کند و این حالت برای پوهنحی به اساس شواهد عینی معلوم باشد و مورد تایید آن قرار گیرد،در این صورت مدت چنین غیابت به اساس تصویب شورای علمی پوهنحی به تآجیل یک ساله ی محصل محاسبه میگردد.
  3. برای محصلان اناث متاحل که بنا بر مدت چنین غیابت به اساس تصویب شورای علمی پوهنحی به تآجیل یک ساله ی محصل محاسبه میگردد.
  4. در صورت تقاضای تآجیل برای بار دوم در اثر حوادث غیر مترقبه ( در صورتیکه دوام تحصیل بیشتر از معیاد معین شده باشد در لاحیه نگردد) در مورد شورای علمی پوهنتون تصمیم میگیرد.

ماده ی سیزدهم:

تعیین وتشخیص مضامین اساسی در هر رشته از صلاحیت دیپارتمنت ها بوده که بعد از تایید ش.رای علمی پوهنحی قابل تطبیق میباشد.

ماده ی چهاردهم:

  1. هرمضمون دارای یک نمبراست که در آن دو حرف اول انگلیسی برای پوهنحی وسه عدد آخر کود،مضمون و سمستر مربوطه میباشد(ضمضمه ی شماره 10).
  2. دو حرف اول برای مشخص نمودن پوهنحی های مختلف میباشد که معمولآ از دو حرف اول نام انگلیسی پوهنحی تشکیل گردیده است . بطور مثال: برای پوهنحی زراعت Ag ، ساینس SC ، ادبیات Li ، ستواتولوژی St ، وغیره  انتخاب میگردد.
  3. عدد اول بیانگر سمستر تحصیلی و دو عدد بعدی ، کود مخصوص هر مضمون را افاده میکند.

بطورمثال: عدد(211) چنین مفهوم دارد ، عدد(2) سمستر دوم تحصیلی ودو عدد آخر یعنی(11) کود مضمون مورد نظر میباشد. این دو عدد آخر در عین پوهنحی قابل تکرار نیست(ضمیمه ی شماره 10).

ماده ی پانزدهم:

  1. هر دیپارتمنت نظر به امکانات دس داشته خویش برای هر سال 20 محصل در هر سال یک استاد رهنما تعیین میکند.
  2. استاد رهنما مطابق رشته تخصیلی شاگردان تعیین گردیده ومسئول تمام امور اکادمیک شاگردان خویش میباشد( به لاحیه ی مکلفیت اکادمیک استادان مراجعه شود).

ارزیابی و امتحان

ماده ی شانزدهم:

تکمیل نصاب حاضری در مضمون ویا کورس حتمی میباشد. هفتاد وپنج فیصد حاضری در ساعات درسی لکچر شرط شمول در امتحان نهایی دانسته میشود(ضمیمه ی شماره 4).

ماده ی هفدهم:

بیشتر از 25 فیصد غیر حاضری در ساعات تطبیقات همان مضمون موجب محرومیت از نمره ی تطبیقات میشود.

ماده ی هژدهم:

  1. نمره معیاری کامیابی برای هرمضمون 55 فیصد میباشد،علاوه برآن تکمیل 60 فیصد اوسط عمومی در هر سمستر لازمی دانسته میشود( ضمیمه ی شماره 6).
  2. اوسط نمرات چنین محاسبه میشود: تعداد کردیت هرمضمون ضرب در نمره ی نهایی مضمون مذکور گردیده و مجموع نمرات مضامین امتحان داده شده تقسیم مجموع تعداد کردیت های همان مضامین میشود (ضمیمه ی شماره 7).

ماده ی نزدهم:

ارزیابی مضامین به تفکیک ذیل صورت میگیرد:

الف- امتحان نهایی 60 فیصد(ضمیمه ی شماره 6).

ب- امتحان صنفی،کارخانگی وفعالیت های داخل صنف %20 ( ضمیمه ی شماره 6).

ج- تطبیقات %20 (ضمیمه ی شماره 6).

د- در مضامین وکورس هاییکه به کارعملی یا تطبیقات ندارد،ارزیابی نمرات حداکثراز %80 محاسبه میگردد.

ماده ی بیستم:

  1. هرگاه محصل دریک ویاچند مضمون که کمتر از نصف کردیت های همان سمستر باشد . قادر به اخذ نمره کامیابی نگردد در همان مضمون یا مضامون ناکام محسوب گردیده وبرای تکمیل مضامین ناکام در رخصتی های بین دوسمستر ویا در سمستر های بعدی با رعایت تسلسل از امکانات ذیل استفاده گرددک

الف- تعقیب کورس چهار الی هشت هفته یی ( نظر به تعداد مضامین که در آن نمره کامیابی اخذ نه نموده است) ودر ختم کورس سپری نمودن امتحان.

ب- انجام وظیفه سپرده شده از طرف دیپارتمنت برای چهار الی هشت هفته که معادل محتوای کورس باشد ودر ختم آمادگی سپری نمودن امتحان.

ج- در صورت که تعداد محصلین کمتر از پنج نفر باشند سپردن کار انفرادی به محصل  از دیپارتمنت مربوطه و اخذ امتحان در وقت معین آن.

د- تعقیب کورس ویا کار انفرادی واخذ امتحان باید قبل از شروع  امتحانات سمستر که محصل در آن قرار دارد صورت گیرد.

پوهنحی با مشوره ودیپارتمنت مربوطه تقسیم اوقات اخذ امتحان محصلین ناکام را ترتیب وبعد از ختم امتحان دیپارتمنت مربوطه نتایج امتحان را در ظرف یک هفته بصورت رسمی به پوهنحی ارسال مینماید.

  1. هرگاه محصل نصف کردیت های یک سمستر را تکمیل نموده باشد،اوسط نمرات امتحان آن بعد از تکمیل کردیت های باقی مانده محاسبه میگردد.
  2. هرگاه محصل در تمام مضامین امتحان داده شده نمره ی کامیابی گرفته ،اما اوسط معینه را پوره نکرده باشد، به سمستر بعدی ارتقا نموده وبرایش اخطار داده میشود.
  3. هرگاه محصل ناکام یک ویا چند مضمون در صورت که پنجاه فیصد کردیت ها را تکمیل نموده باشد،برای بار دوم بعد از تکمیل نمودن کورس ویا کار انفرادی در یک ویا دو مضمون نمره ناکامی اخذ نماید،مضامین ناکام شده را در جریان دو هفته برای بارسوم امتحان داده ودر صورت ناکامی بارسوم در یک ویا دومضمون،سمستر مربوطه را تعقیب وشامل امتحانات نهایی سمستر میشودویک یا دو مضمون ناکام شده را در سال بعدی در عین سمستر یابا سایر محصلان یکجا تعقیب ویا در صورت عدم امکان ادامه درس در صنف یکجا باسایرمحصلین ، درتفاهم با دیپارتمنت مربوطه زمان مشخص برای تعقیب پروگرام یک سمستر مضمون ویا مضامین مربوطه تعیین ویاکار انفرادی  از طرف دیپارتمنت در جریان سمستر برای شان سپرده شده ودر ختم سمستر طبق تقسیم اوقات مرتبه سمستر،امتحان یک ویادو مضمون را که در آن به بار سوم ناکام مانده اند یکجا باسایر محصلان سپری نموده ودر صورت ناکامی بصورت دایمی از پوهنحی مربوطه اخراج میگردد.

ناکام زیادتر از دو مضمون در چانس دوم بعد از دایر شدن کورس یا کار انفرادی ناکام همان سمستر تلقی گردیده ومضامین ناکام شده را در سمستر سال بعدی تکرار مینماید.

  1. هرگاه نتیجه ی امتحان نهایی مضمون از جانب استاد ناتکمیل ( incomplete ) راپور داده شده باشد اوسط مجموعی همان سمستر محصل تاتکمیل نتیجه ی همان مضمون محاسبه نمیگردد.

ماده ی بیست ویکم:

  1. محصل زمانی به سمستر بالا ارتقا مینماید که نصف کریدت ثبت شده در آن سمستر را تکمیل نماید.
  2. ناکام ،محروم وغایب امتحان در بیشتر از نصف کریدت های یک سمستر که که محصل در ان ثبت نام کرده ، ناکام همان سمستر محسوب میگردد. وتنها مضامین که در آن ناکام مانده است در سال بعدی در عین سمستر تعقیب و اوسط کریدت های آن از سر جمع مضامین سمستر محاسبه میگردد.

ماده ی بیست ودوم:

دومرتبه ناکامی در بیشتر از نصف کریدت ها در عین سمستر سبب اخراج دایمی محصل میشود (ضمیمه شماره 7).

ماده ی بیست وسوم:

عدم تکمیل اوسط عمومی سمستر در نوبت اول سبب اخطار ضفاهی با درج در جدول نتایج و عدم تکمیل اوسط در نوبت دوم در صورتیکه در دوسمسترپیهم باشدسبب اخطار کتبی با درج در جدول نتایج از طرف مدیریت تدریسی واخذ تعهد کتبی از محصل گردیده وعدم تکمیل اوسط در نوبت سوم به شرطیکه سه سمستر پیهم باشد سبب اخراج دایمی محصل میگردد.

ماده ی بیست و چهارم:

حداکثر دوره ی تحصیل در پوهنحی های چهارساله زیادتر از دوسال ودر پوهنحی های اضافه تر از چهار سال زیادتر از سه سال از دوره ی معینه شده نمیتواند. محصلانیکه  پوهنحی مربوطه را در مدت پیش بینی شده در لاحیه ختم نکنند،به طور دایمی از پوهنحی مربوطه منفک میگردند.

ماده ی بیست وپنجم:

تشریح نمرات کامیابی از A الی B قرار ذیل میباشد:

A ( 90 – 100 )

B ( 80 – 89 )

C ( 70 – 79 )

D ( 55 – 69 )

نمرات کمتر از 55 ناکام محسوب گردیده وبه حرف F نشان داده میشود ( ضمیمه شماره 9).

ماده ی ببست وششم:

محصلام پر تلاش ولایق درصورت پوره نمودن کریدت های معینه یک دوره ی تحصیلی میتوانند قبل از دوره ی معینه فارغ گردند.

ماده ی بیست وهفتم:

درمورد موضوعاتیکه در این لاحیه پیش بینی نشده باشد،تصمیم شورای علمی پوهنتون مربوطه بعد از تایید مقام وزارت تحصیلات عالی اجراء شده میتواند.

ماده ی بیست وهشتم:

برای ثبت موارد معین،سند معقول،فورم های ذیل ضمیمه این لاحیه بوده ومدیریت های تدریسی ومحصلان در اجراات خویش از آن استفاده می نمایند:

  • ضمیمه ی ( 1 ) : تعهد نامه ی محصل وورم جدیدالشمولان.
  • ضمیمه ی ( 2 ) : فورم انتخاب مضمین در طول سمستر.
  • ضمیمه ی (3 ) : پالیسی کورس،عناوین اصلی وفرعی با فعالیت های یک سمستر.
  • ضمیمه ی ( 4 ) : جدول حاضری ماهوار.
  • ضمیمه ی ( 5 ) : فورم شمولیت به لیلیه .
  • ضمیمه ی ( 6 ) : شقه ی امتحان .
  • ضمیمه ی ( 7 ) : جدول نتایج .
  • ضمیمه ی ( 8 ) : فورم های فعالیت تحصیلی محصل .
  • ضمیمه ی ( 9 ) : فورم ترانسکرپت .
  • ضمیمه ی ( 10 ) : فورم پلان تعلیمی سیتستم کردیت.