دیپارتمنت مهند سی(Architecture) با نام اختصاری AR

وزارت تحصیلات عالی جمهوری اسلامی افغانستان در سال 1360 هجری خورشیدی تصمیم گرفت که به منظور تربیه کادر های فنی- مسلکی و رفع نیازمندی کشور از لحاظ کمبود مهندسین در چوکات پوهنځی ساختمانی پوهنتون پولی تخنیک کابل دیپارتمنت مهندسی را تأسیس نماید که به اساس آن نخستین بار برای جوانان افغانستان زمینۀ آن مساعد گردید تا تحصیلات عالی خویش را در رشته مهندسی به سویه ماستری در داخل کشور ادامه دهند.

دیپارتمنت مهندسی بر اساس رسالت ملی فراهم آوری خدمات با کیفیت تحصیلات عالی برای تمام جوانان کشور که واجد شرایط تحصیلات عالی باشند، تآسیس گریده است. فعالیت های اکادمیک این دیپارتمنت براساس مرام و اهداف معین آماده گردیده است. از بدو تاسیس خویش همیشه در سدد آن بوده تا با استفاده از رهنمود های مشخص  در مورد تربیه کادرهای ملی و وطندوست، با در نظر داشت امکانات و توانایی های موجود در زمینه جذب جدید الشمولان، نحوه آموزش و میزان فراغت آن ها، برنامه های مشخص و تدوین شده را ارایه نماید.

اهداف اساسی ما عبارت است از تربیه کادرهای مسلکی ملی و وطندوست که آراسته با دانش و معیار معاصر انجنیری باشند، تا بتوانند نیازمندی های جامعه و مارکیت کار را برآورده سازند و بر روش های جدید تکنالوژی آگاهی داشته و آن ها را در عمل به کار ببرند.

با فرا گرفتن یک دوره تحصیلی لیسانس با  مفردات موجود فارغان این رشته مقاصد ذیل را برآورده ساخته و توانایی های آتی را دارا خواهند بود:

  • حل معقولانه هر نوع مسایل تیوریکی و عملی مهندسی مطابق اساسات علمی بطور مناسب،
  • طرحریزی و اعمار انواع تعمیرات مسکونی، عام المنفعه و تعمیرات صنعتی با معیار های پذیرفته شده جهانی،
  • طرحریزی، پلانگذاری و احداث شهر ها و شهرک های جدید و نواحی مسکونی،
  • پلانگذاری، اداره و سازماندهی امور  پروژه های ساختمانی با تکنالوژی جدید و عصری،
  • مطالعه و تحقیق در مورد تأثیر فکتور های اقلیمی و شرایط طبیعی ساحه بالای طرح و ساختمان تعمیرات،
  • مطالعه هنر معماری افغانستان و مسایل طرح مهندسی و شهرسازی ممالک دیگر.

دیپارتمنت مهندسی پوهنځی ساختمانی برای تدریس امور محصلان مربوط خویش وسایل و تجهیزات در اختیار دارد که می تواند تا اندازه نیازمندی های دیپارتمنت را مرفوع سازد. دیپارتمنت مهندسی مصمم است تا احیای مجدد موزیم آثار معماری قدیم افغانستان، لابراتوار فزیک ساختمانی و تجهیز اطاق رسامی و مودل سازی مربوط دیپارتمنت را هرچه زود تر آغاز نماید. سالون های نقشه کشی و اتاق رسامی مربوط دیپارتمنت، مرکز کمپیوتر که از طرف انجمن مهندسین عاجل فرانسه و سنای کشور فرانسه در چوکات دیپارتمنت مهندسی ایجاد گردیده مجهز با وسایل، کمپیوتر ها و تجهیزات مخصوص نقشه کشی و طراحی اند که در آموزش دروس عملی و نظری محصلان مورد استفاده قرار می گیرد. در حال حاضر محصلان رشتۀ مهندسی قادر اند با استفاده از پروگرام پیشرفته طرحـریزی توسط کمپیوتر یعنی Auto CAD  و ریوت Revit به طرح و دیزاین پروژه های صنفی و دیپلوم  خویش بپردازند.

استادان دیپارتمنت مهندسی وظیفه خود می دانند که در پهلوی مکلفیت های درسی یک سلسله تحقیقات علمی و میتودیکی را انجام دهند تا از یک طرف سطح دانش خویش را توسعه و ارتقا بخشند و از طرف دیگر راه های را جستجو نمایند که در آموزش و پرورش سالم محصلان مؤثر واقع گردد. تحقیقات علمی و میتودیکی که توسط دیپارتمنت انجام شده و می شود اساسا ً در جهات ذیل سمت دهی گردیده اند:

  • مطالعه و بررسی دقیق در مورد مهندسی و شهرسازی جمهوری اسلامی افغانستان،
  • تحلیل و ارزیابی همه جانبه تجارب تربیه مهندسین ج.ا.ا.

استادان دیپارتمنت مهندسی در حال حاضر طبق پلان در بارۀ موضوعات ذیل تحقیقات علمی  را انجام می دهند:

  • تحقیق و مطالعه در مورد آثار و یادگار های معماری قدیم افغانستان،
  • تحقیق و مطالعه در مورد روش و شیوه های طرح مهندسی و ساختمانی تعمیرات مروجه افغانستان از گل خام که توسط معماران ماهر مردمی اعمار گردیده است.
  • مطالعه و تحقیق در مورد فکتور های اقلیمی و خصوصیات طبیعی افغانستان از نقطه نظر طرح و ساختمان تعمیرات
  • تهیه و ترتیب رهنمود ها و دستور العمل های مشخص برای طرحریزی تعمیرات و شهر های جدید در افغانستان.

دیپارتمنت مهندسی پروگرام تحقیقات علمی استادان مربوط خویش را طوری ترتیب می نماید که موضوعات تحقیقاتی در مورد پرابلم های معاصر مهندسی و شهرسازی امروز افغانستان مورد بررسی قرار گیرد تا نتایج به دست آید که بدون تأثیر هم در امور تدریس محصلان و هم در ساحات اقتصادی ، اجتماعی و کلتوری جمهوری اسلامی افغانستان مورد استفاده قرار گیرد.

طوریکه معلوم است تهیه کتب و آثار علمی به لسان های ملی د رآموزش و پرورش سالم افراد جامعه رول مهمی را باز ی می کند. بنابران استادان دیپارتمنت مهندسی به منظور رفع نیازمندی ها، بهبود وضع آموزش و پرورش سالم جوانان و تقویه بنیادی علمی محصلان یک تعداد کتب، ممد های درسی را در رشته های  اختصاصی مهندسی و ساختمانی تألیف و ترجمه می نمایند. دیپارتمنت مهندسی بمنظور بهبود کار و فعالیت ثمر بخش استادان مربوط خویش همیشه سمینار های علمی و میتودیکی را دایر می نماید، در این سمینار ها و کنفرانس های علمی مسایل اصول تدریس مضامین اختصاصی، نتایج تحقیقات علمی و میتودیکی استادان مورد بحث قرار می گیرد و برای حل مناسب مسایل مورد نظر راه های علمی و عملی جستجو میگردد تا کار های علمی و فعالیت های تدریسی دیپارتمنت مطابق اساسات علمی تنظیم شود، علاوه بر آن دیپارتمنت مهندسی به منظور فعالیت بهتر استادان مربوط خویش قرار داد های همکاری متقابله را با وزارت های محترم امور شهری، فواید عامه و ریاست طرح و تطبیق شاروالی کابل تجدید و به امضا برساند که به اساس آن استادان دیپارتمنت مهندسی همیشه با پرسونل فنی مؤسسات فوق الذکر تماس خواهند داشت و در بارۀ مسایل مورد علاقه جانبین تبادل افکار و نظریات خواهند نمود.

دیپارتمنت از بدو تأسیس ، تربیه مهندسین را به سویه ماستر در رشتۀ مهــندسی به عهده داشت و اولین دوره  فارغ التحصیلان این دیپارتمنت در سال (1365) هجری خورشیدی به جامعه تقدیم گردیدند.

موضوعات ایکه منحیث موضوع کار پروژه های نهایی فراغت از طرف مجلس استادان دیپارتمنت مهندسی برای محصلان رشته مهندسی سپرده می شود اکثرا ً طرح تعمیرات مختلف النوع صنعتی و مدنی شامل تعمیرات مکاتب، مدارس و کامپلکس تعمیرات مساجد، پولی کلینیک ها، تعمیرات بانک ها، تعمیرات تجارتی، رهایشی، ترمینال های هوایی، کلوپ های ورزشی- فرهنگی، استدیوم های ورزشی، و غیره بوده که شامل ماستر پلان شهر کابل و ولایات بوده ، اکثرا ً جنبه تطبیقی می داشته باشد و بعد از اجرای تمام نقشه های مربوط توسط محصلان تحت رهنمایی استادان مشوره دهنده در محضر کمیسیون با صلاحیت علمی مشتمل بر استادان دیپارتمنت، پوهنتون و نماینده های سایر مؤسسات و نهاد های علمی از پروژه های مطروحه خویش دفاع می نمایند.

محصلان فارغ التحصیل دیپارتمنت مهندسی بعد از اتمام دورۀ تحصیل و فراغت شان از پوهنتون پولی تخنیک کابل نظر به خواست و تقاضای شان می توانند در تمام مؤسسات طرحریزی دولتی و غیر دولتی ایفای وظیفه نمایند، چنانچه فعلا ً هیچ مؤسسه طرحریزی وجود ندارد که فارغان این دیپارتمنت در آن شامل وظیفه نه باشند.

دیپارتمنت مهندسی در پلان های انکشافی آینده خویش در نظر داشت تا دیپارتمنت و یا سکشن شهرسازی و پلانگذاری شهر ها را در جنب این دیپارتمنت تأسیس نماید تا بتوانند نیازمندی های کشور را از لحاظ کمبود مهندسین شهرساز تأمین نمود باشد که به این امر نایل گردیده و فعلاً دیپارتمنت شهر سازی به حیث یک دیپارتمنت مستقل از دیپارتمنت مهندسی جدا و در چوکات پوهنحی ساختمانی فعالیت دارد.

محصلان ایکه شامل رشته مهندسی می گردند از طریق سپری نمودن امتحان کانکور، رشته ی مهندسی را انتخاب و از طریق ریاست کمیته کانکور وزارت تحصیلات عالی به این رشته انتخابی شان معرفی می گردند که دو سمستر اول و دوم سال اول را با محصلان سایر رشته های  پوهنځی دروس مضامین عمومی را فرا می گیرند و در سمستر اول صنف اول تنها مضمون آشنایی با رشته یعنی مبادی مهندسی را که از طرف استادان دیپارتمنت تدریس می گردد تعقیب می نمایند. یک تعداد از فارغ التحصیلان صنوف چهاردهم مکاتب تحنیکی و مسلکی که رشته ساختمانی تعمیرات را فرا گرفته اند نیز بعد از سپری نمودن  موفقانه کانکور اختصاصی به سمستر اول صنف دوم جذب می شوند. تدریس مضامین مسلکی و رشتوی مهندسی برای محصلان از سمستر اول صنف دوم آغاز می گردد.

مدت تحصیل در این رشته مدت چهار سال و نیم را در بر می گیرد که مدت هشت سمستر درسی برای آموزش و فراگیری مضامین مربوط تخصیص داده شده و در سمستر نهم محصلان بالای کار پروژه های دیپلوم شان تحت نظر استادان رهنمای شان مصروف طرح و تکمیل و دفاع از پروژه های شان در ختم سمستر و در محضر کمیسیون معتبر علمی با ترکیب از استادان دیپارتمنت و سایر صاحب نظران و اهل مسلک می باشند. بعد از دفاع مؤفقانه از پروژه های دیپلوم شان  و اخذ تقریظ خوب از طرف استاد رهنماء لقب مهندس لیسانس به اوشان تفویض می گردد.