تاریخچه دیپارتمنت شهر سازی

دیپارتمنت پلانگذاری شهرها

 دیپارتمنت شهرسازی در سال 1392 هجری خورشیدی به اثر کوشش های خردمندانه استادان دیپارتمنت مهندسی ‏و مقامات محترم ریاست پوهنخی ساختمانی وپوهنتون پولی تخنیک کابل وبه خصوص شخص جناب وزیرصاحب ‏تحصیلات عالی جمهوری اسلامی افغانستان در چوکات پوهنځی ساختمانی پوهنتون پولی تخنیک کابل ایجاد گردید. ‏دیپارتمنت شهرسازی درحقیقت در پهلوی دیپارتمنت مهندسی اساس پوهنځی مهندسی وشهرسازی را در جمهوری اسلامی ‏افغانستان پایه گذاری می نماید.‏

این دیپارتمنت در همان سال تاسیس به اساس هدایت مقام محترم وزارت به تعداد 30 تن از محصلین برحال صنف اول ‏رشته های دیگر را که علاقه مند به رشته شهر سازی بودند وبه طور داوطلبانه به این دیپارتمنت جذب گردیدند. و در ‏سالهای بعدی از طریق امتحان کانکور محصلین به این رشته معرفی گردیدند.که فعلا ً همه ساله به تعداد (30 – 60) نفر ‏محصل جدید الشمول را در رشته شهرسازی معرفی میگردند. ‏

در تشکیل دیپارتمنت شهرسازی فعلا ً به تعداد پنج نفراستاد موجود است که به تعداد چهار تن شان مشغول پیشبرد امور ‏تدریس بوده که به کمک و همکاری همدیگر در پرورش و تربیه سالم محصلان کار می نمایند. ‏

ترکیب و تشکیل استادان دیپارتمنت شهرسازی از نگاه درجه علمی قرار ذیل است:‏

پوهنمل دیپلوم مهندس داوود شاه" فاروق" استاد و آمر دیپارتمنت ‏

پوهاند دیپلوم انجنیر راز محمد "عزیزی" استاد دیپارتمنت ورئیس پوهنخی ساختمانی

پوهنیار دیپلوم مهندس محمد یونس "وفا" استاد

پوهیالی دیپلوم مهندس میرویس " فضلی" که فعلا" مصروف سپری نمودن تحصیل دوره دوکتورای خویش در کشور دوست ‏سلواک می باشد.‏

نامزد پوهیالی ذکیه " شمس"‏

قابل یاد آوریست که دوتن از استادان جوان این دیپارتمنت هریک پوهنیار محمد یونس "وفا" ، پوهنیار میرویس "فضلی" ‏تحصیل دورۀ ماستری شانرا مؤفقانه در پوهنتون های براتیسلاو جمهوری سلواک  بین سال های 2008 الی 2010 به پایان ‏رسانیده  و فعلا ً محترم پوهنیار میرویس "فضلی" مصروف تحصیل دوره دوکتورای خویش در پوهنتون براتیسلاو ‏جمهوری سلواک می باشند. که به این ترتیب سه نفر استادان این دیپارتمنت به استثنای محترمه ذکیه " شمس" دارای درجه ‏تحصیل ماستری می باشند.ویک تن مصروف کسب درجه دوکتورا می باشد.‏

تعداد محصلان رشتۀ شهرسازی در سمستر جاری (خزانی1394) هجری خورشیدی در مجموع (138) نفر ‏محصل بوده که به تفکیک صنوف قرار ذیل اند:‏

صنوف         تعداد داخله ‏                    ذکور                  ‏  ‏   ‏ اناث

صنف اول     ‏52‏               ‏          ‏    ‏ 47                         5‏

صنف دوم      58                           ‏ ‏  54                        4‏

صنف سوم     28                           ‏  ‏ 23                        5‏

صنف چهارم           تافعلا" ندارد

صنف پنجم              تافعلا" ندارد

پلان درسی دیپارتمنت شهرسازی به اساس پلان درسی بسیاری از پوهنتون ها و مؤسسات تحصیلات عالی ‏شهرسازی دنیا عیار گردیده که در آن خصوصیات ملی و خواسته های جامعه افغانی بصورت دقیق و همه جانبه گنجانیده ‏شده است . دیپارتمنت شهرسازی تلاش می ورزد که در تطبیق پلان درسی از میتود ها و روش های استفاده نماید که ‏فارغان رشته شهرسازی بتوانند در ساحه کار و فعالیت خویش نه تنها مسایل روزمره پلانگذاری شهری را بصورت ‏مناسب حل نمایند بلکه تمام مسایل جدیدی را که در اثر تحولات اقتصادی و اجتماعی جامعه در عرصه پلانگذاری شهری ‏رونما می گردد دقیقا ً تشخیص و به حل مناسب آن اقدام عملی نمایند و این حقیقت را درک نمایند که هیچ یک از شهرساز ‏نمی تواند بدون در نظر داشت چنین مسایل استعداد هنری وسطح دانش تخصصی خویش را توسعه و بهبود بخشد. ‏

پلان درسی دیپارتمنت شهرسازی مضامین را در بر می گیرد که فارغان رشتۀ شهرسازی می توانند در ساحات ‏پلانگذاری وطراحی شهر های جدید، ناحیه های مسکونی، بصورت مؤفقانه انجام خدمت نمایند. در یک دوره مکمل ‏تحصیلی برای محصلان رشته شهرسازی به تعداد (‏40‏) مضمون به حجم ( ‏164‏) کریدت تدریس می گردد که در باره ‏مسایل مهم اقتصادی ، اجتماعی ،کلتوری ،هنری – تخنیکی  طرح شهری و اساسات مهندسی بحث می کند و در انکشاف ‏سالم استعداد ها و ارتقای سطح دانش محصلان کمک های همه جانبه می نماید . در پهلوی یک تعداد مضامین پوهنتون ‏شمول، اساسی و اختیاری مضامین اختصاصی که برای محصلان رشته شهرسازی تدریس میگردد عبارت اند از: مبادي ‏شهرسازي، جغرافياي شهري ، تاريخ شهرسازي ومسكن ، تخنيك هاي عملي پلانگذاري ، اسكيچ  ونقشه برداري ، پروژه شهري ، ‏زيربنا هاي شهري ، اقتصاد شهري ، پاليسي مسكن شهري ، پلانگذاري لند سكيپ شهري ، ترانسپورت شهری ، پلانگذاري ‏انكشاف منطقوي ، حفظ آثار وساحات باستاني شهري ، سروي اجتماعي – اقتصادي ، مديريت اراضي شهري ، تحليل سريع ‏ساحات شهري، تسهيلات كمپيوتري در پلانگذاري شهري و غیره اند ولی مضمون پروژه شهری  اساس رشته تخصصی ‏محصلان را تشکیل داده و در ردیف اول قرار دارد. ‏

دیپارتمنت شهرسازی پوهنخی ساختمانی پوهنتون پولی تخنیک کابل بنا بر جوان بودن اش برای امور تدریس محصلان ‏مربوط خویش وسایل و تجهیزات کافی در اختیار ندارد ولی با ان هم  وسایل و تجهیزات موجود می تواند تا اندازه نیازمندی ‏های دیپارتمنت را مرفوع سازد. دیپارتمنت شهرسازی مصمم است تا ابتدا صنوف خویش را با میز های نقشه کشی و ‏چوکی های درسی تجهیز نموده برای رسامی ومودل سازی اطاق های رسامی و مودل سازی در آینده ایجاد نماید. سالون ‏نقشه کشی و اطاق رسامی مربوط دیپارتمنت خالی از میز ها و چوکی های مخصوص نقشه کشی ورسامی اند که امیدواریم ‏در آینده بسیار نزدیک این مشکل رفع گردد. دیپارتمنت شهرسازی نیزدرپهلوی دیپارتمنت مهندسی از مرکز کمپیوتر که از ‏طرف انجمن مهندسین عاجل فرانسه و سنای کشور فرانسه در چوکات پوهنخی ساختمانی و دیپارتمنت مهندسی ایجاد گردیده ‏و مجهز با وسایل ، کمپیوتر ها و تجهیزات مخصوص نقشه کشی و طراحی اند، در آموزش دروس عملی و نظری محصلان ‏خویش استفاده می کند.و در مرکز مذکور برای محصلان صنف سوم پروگرام های پیشرفته طرحـــــــریزی توسط کمپیوتر ‏یعنی ‏Auto CAD‏  وRevit  ‏  تدریس می شود و خوشبختانه درحال حاضر این محصلیت قادر اند با استفاده ازاین پروگرام ‏ها به طرح و دیزاین پروژه های صنفی و خویش بپردازند. ‏

        استادان دیپارتمنت شهرسازی وظیفه خود میدانند که در پهلوی مکلفیت های درسی یک سلسله تحقیقات علمی و ‏میتودیکی را انجام دهند تا از یک طرف سطح دانش خویش را توسعه و ارتقا بخشند و از طرف دیگر راه هائی را جستجو ‏نمایند که در آموزش و پرورش سالم محصلان مؤثر واقع گردد. تحقیقات علمی و میتودیکی که توسط دیپارتمنت انجام شده و ‏می شود اساسا ً در جهات ذیل سمت دهی گردیده اند :‏

‏-‏       مطالعه و بررسی دقیق در مورد مهندسی و شهرسازی جمهوری اسلامی افغانستان

‏-‏       تحلیل و ارزیابی همه جانبه تجارب تربیه مهندسین وشهرسازان ج.ا.ا.‏

استادان دیپارتمنت شهرسازی در حال حاضر طبق پلان در بارۀ موضوعات ذیل تحقیقات علمی  را انجام میدهند:‏

‏-‏       تحقیق و مطالعه در مورد آثار و یاد گار های تاریخی معماری وشهرسازی قدیم افغانستان ‏

‏-‏       تحقیق و مطالعه در مورد روش و شیوه های تاریخی وقدیمی پلانگذاری شهری و طرحریزی شهری.‏

‏-‏       تحقیق و مطالعه در مورد روش و شیوه های جدید پلانگذاری شهری و طرحریزی شهری

‏-‏       تهیه و ترتیب رهنمود ها و دستور العمل های مشخص برای پلانگذاری و طراحی شهر های جدید در افغانستان.‏

دیپارتمنت شهرسازی پروگرام تحقیقات علمی استادان مربوط خویش را طوری ترتیب می نماید که موضوعات تحقیقاتی ‏پرابلم های معاصر مهندسی و شهرسازی افغانستان مورد بررسی قرار گیرد تا نتایج بدست آید که در امور تدریس محصلان ‏و هم در ساحات اقتصادی ، اجتماعی و کلتوری جمهوری اسلامی افغانستان مورد استفاده قرار گیرد. ‏

        طوریکه معلوم است تهیه کتب و آثار علمی به لسان های ملی د رآموزش و پرورش سالم افراد جامعه رول مهمی را ‏باز ی میکند . بنابران استادان دیپارتمنت شهرسازی بمنظور رفع نیازمندی ها ، بهبود وضع آموزش و پرورش سالم جوانان ‏و تقویه بنیادی علمی محصلان یک تعداد کتب ، ممد های درسی را در رشته های  اختصاصی تحت کارتألیف و ترجمه ‏دارند . دیپارتمنت شهرسازی بمنظور بهبود کار و فعالیت ثمر بخش استادان مربوط خویش همیشه سمینار های علمی و ‏میتودیکی را دایر می نماید، در این سمینار ها و کنفرانس های علمی مسایل اصول تدریس مضامین اختصاصی، نتایج ‏تحقیقات علمی و میتودیکی استادان مورد بحث قرار میگیرد و برای حل مناسب مسایل مورد نظر راه های علمی و عملی ‏جستجو میگردد تا کار های علمی و فعالیت های تدریسی دیپارتمنت مطابق اساسات علمی تنظیم شود.‏

‏ دیپارتمنت شهرسازی بمنظور فعالیت بهتر استادان و محصلین مربوط خویش در نظر دارد تا جهت جلب همکاری و عقد ‏قرار داد های همکاری متقابله را با ادارات و موسسات ذیربط چون وزارت محترم انکشاف شهری، فواید عامه و ریاست ‏مهندسی و پلان سازی شاروالی کابل سعی وکوشش جدی کند تا آنها را متقاعد به همکاری با این دیپارتمنت سازد تا به اساس ‏آن استادان دیپارتمنت شهرسازی همیشه با پرسونل فنی مؤسسات فوق الذکر تماس داشته باشند و در بارۀ مسایل مورد علاقه ‏جانبین تبادل افکار و نظریات نمایند. ‏

        دیپارتمنت شهرسازی که از تأسیس آن اندی بیش از دو سال می گذرد فعلا" تا صنف سوم محصل دارد وتا هنوز ‏محصلی ازین رشته فارغ نگردیده است، ولی استادان این دیپارتمنت همه ساله با دیپارتمنت مهندسی و تعمیرات همکاری همه ‏جانبه داشته و محصلین دیپلوم نویس ایشان را در بخش مهندسی وشهرسازی رهنمائی نموده اند.  ‏

        دیپارتمنت شهرسازی در پلان های انکشافی آینده خویش در نظر دارد تا یک تعداد اعضای جدید را که  ‏متخصصین رشته باشند ودارای تحصیل حد اقل ماستری باشند جهت رفع کمبود اعضای کادر علمی خویش جذب کند تا ‏بتوانند نیازمندی های درسی و کادری دیپارتمنت ومحصلین  را رفع نمود باشد. ‏

آمر دیپارتمنت شهرسازی محترم پوهندوی داودشاه فاروق است.